Zet Ook De Knop Om

12 januari 2026

De publiekscampagne “Zet Ook De Knop Om” roept mensen in Nederland op om tussen 16.00u en 21.00u minder stroom te gebruiken. De campagne geeft concrete tips om het gebruik te verplaatsen van zowel net-intensieve apparaten, zoals warmtepompen en laadpalen voor elektrische voertuigen, als witgoed waarvan het energieverbruik minder is maar relatief eenvoudig te verschuiven is.

Het verlagen van de piek tussen 16 en 21 uur door huishoudens is noodzaak om de netcongestie te beteugelen. Hoe zij dit kunnen doen is recent door TNO in beeld gebracht.

Uitgangspunt is het elektriciteitsverbruik (in kWh) van apparaten als deze tijdens de avondpiek gebruikt wordt. Op basis daarvan kan worden bepaald hoeveel elektriciteitsverbruik huishoudens tijdens de piek kunnen voorkomen door deze apparaten op een ander moment te gebruiken. Hieruit volgen aanbevelingen voor de grootste stroomverbruikers: elektrische auto’s, (hybride) warmtepompen en thuisbatterijen.

 

Elektrische auto’s opladen ná 21.00 uur

Duidelijk is dat het laden van elektrische auto’s en warmtepompen de grootste elektriciteitsverbruikers zijn. Het verbruik is sterk afhankelijk van het dagelijks gebruik van de auto. Het elektriciteitsverbruik wordt geschat op 5,2 – 6,9 kWh voor mensen die niet zoveel rijden tot 8,5 – 11,4 kWh voor mensen die meer rijden. Omdat de accu van een elektrische auto binnen enkele uren volledig is opgeladen, is het laden van elektrische auto’s in verreweg de meeste gevallen zonder problemen uit te stellen tot ná de piekuren.

 

Je huis wat meer verwarmen vóór 16.00 uur

Het verbruik van warmtepompen varieert afhankelijk van de isolatiegraad en het type warmtepomp: een matig geïsoleerd vrijstaand huis met een hybride warmtepomp verbruikt het meest om te verwarmen, namelijk 6,2 tot 8,7 kWh, gevolgd door 3,5-4,9 kWh voor een hybride warmtepomp in een matig geïsoleerde rijtjeswoning. Het verwarmen van het huis kan op de meeste dagen (behalve op zeer koude dagen) waarschijnlijk ook grotendeels buiten de piekuren gebeuren, door de woning voor 16:00u wat verder op te warmen dan de gewenste temperatuur. Een bijkomend voordeel is dat er dan meer gebruik gemaakt wordt van energie opgewekt door lokale (of zelfs eigen) zonnepanelen. Wel vraagt dit een “slimme” aansturing van warmtepompen, wat bij huidige warmtepompen nog niet altijd mogelijk is.

 

Gebruik thuisbatterij voor opslag van stroom uit eigen zonnepanelen

De thuisbatterij is momenteel flink in opmars, en kan ook een fors verbruik hebben van 2,4 – 4,9 kWh in de piekuren wanneer deze wordt ingezet om te handelen op de onbalansmarkt. Als de batterij slechts wordt ingezet voor eigen gebruik, waarbij wordt geladen met eigen zonnepanelen en/of op momenten dat de dynamische tarieven laag zijn, is het verbruik tijdens de piekuren met 0,1 kWh minimaal. De prijzen zijn tijdens de piekuren hoger en de batterij zal dan dus niet opladen.

 

Uitstelbare apparaten

Tot slot zijn er apparaten waarvan je het gebruik eenvoudig kunt vervroegen of uitstellen, zoals de wasmachine, de vaatwasser en, voor wie geen ruimte heeft voor een waslijn, de wasdroger. Heb je zonnepanelen, zet deze dan bij voorkeur aan als de zon schijnt. Of zet ze aan in de nachtelijke uren, wanneer de elektrische auto niet aan de oplader staat.

 

De volledige publicatie van TNO kun je hier downloaden.